05 Hoe komt de koers tot stand?

Tekst versie

De prijs van financiële instrumenten

Aandelen, obligaties, opties… alles wat beursgenoteerd is heeft een koers. Maar hoe komt deze tot stand? Waar begint de prijs van een aandeel zoals bijvoorbeeld Ahold of Shell en waardoor gaat een koers omhoog of omlaag?

De startprijs

Wanneer een bedrijf geld nodig heeft kan zij een lening aangaan bij de bank. Een andere optie is om aandelen uit te geven via een beursgang. Dit wordt in de beleggerswereld ook wel IPO (Initial Public Offering) genoemd. Hiermee krijgen beleggers de kans om geld in het bedrijf te investeren, door er een stukje van te kopen. Een beursgang wordt vaak begeleid door een investeringsbank(en). Zij begeleiden het traject en schatten de waarde van het bedrijf in. Deze schatting wordt gecommuniceerd als een prijsmarge waarvan verwacht wordt dat de uiteindelijke prijs tussen zal liggen. Beleggers kunnen zich vervolgens inschrijven om de eerste aandelen te kopen. Aan de hand van de vraag naar het aandeel wordt de daadwerkelijke startprijs bepaald en de eerste aandelen verkocht.

Prijsbeweging

Vanaf de beursgang wordt de prijs bepaald door vraag en aanbod op de markt. De prijs per aandeel heet ook wel de koers. De resultaten van een bedrijf spelen een rol bij de bepaling van koersbewegingen, evenals nieuws omtrent het bedrijf. Vindt er bijvoorbeeld een schandaal plaats, dan zal de koers vrijwel zeker dalen. Hetzelfde geldt voor een beursgenoteerd farmaceutisch bedrijf waarbij een nieuw medicijn wordt goedgekeurd. Daar is de kans groot dat de koers flink stijgt. Bij een afkeuring, is een daling weer waarschijnlijk.

Ook op sectorniveau zijn er ook factoren die invloed hebben op de koers. Komt er bijvoorbeeld een subsidiemaatregel in de bouw, dan zullen bedrijven in deze sector interessanter worden voor beleggers. Zelfs de groei of de krimp van de economie is vaak direct terug te zien op beurs.

Marktkapitalisatie

De koers van een aandeel zegt op zichzelf niets over de waarde van een bedrijf. De totale marktwaarde hangt namelijk af van de hoeveelheid uitgegeven aandelen. Dit worden ook wel stukken genoemd. Als voorbeeld nemen we een bedrijf met een koers van €100 per aandeel en 100.000 uitgegeven stukken. De totale marktwaarde komt dan uit op €10 miljoen. Is de koers slechts €5, maar zijn er 30 miljoen uitgegeven stukken, dan ligt de totale marktwaarde hoger, namelijk €150 miljoen.

Bied- en laatkoers

De koers is de laatste prijs waarvoor het aandeel is verhandeld, maar daarmee heeft u geen garantie dat u ook voor datzelfde bedrag kunt handelen. De bied- en laatkoers laat u preciezer zien voor welke bedragen een aandeel direct te kopen of verkopen is. Het hoogste bedrag wat iemand op een specifiek moment voor een aandeel wil betalen, wordt ook wel ‘’de bied’’, of biedkoers genoemd. Het laagste bedrag waarvoor iemand een aandeel wil verkopen, heet ook wel ‘’de laat’’, of laatkoers. Vaak zit daar nog ruimte tussen, de spread. Dit is het verschil in prijs tussen de hoogste bieder en laagste aanbieder. Aandelen waarbij potentiele kopers en verkopers dezelfde verwachting hebben van een organisatie, zal de spread klein zijn. Bij aandelen die niet frequent verhandeld worden, kan de spread relatief groot zijn.

Coming up

In de volgende les gaan we verder in op hoe de waarde van een aandeel bepaald kan worden en welke overwegingen van pas komen bij een aan- of verkoop.