Leren beleggen: hoe opvoeding en onderwijs kunnen bijdragen aan financieel bewustzijn

Beleggen wordt steeds meer erkend als een essentiële manier om vermogen op te bouwen. Maar hoe leren mensen over beleggen? En welke rol spelen ouders, opvoeders en scholen in dit proces?

Uit recent onderzoek van DEGIRO, onder 790 Nederlandse beleggers, blijkt dat de meeste mensen in hun jeugd weinig tot niets hebben geleerd over beleggen. Tegelijkertijd wordt het belang van een goede financiële opvoeding door steeds meer ouders erkend.

Financiële opvoeding vanuit huis

Uit het onderzoek blijkt dat slechts 23% van de respondenten tijdens hun jeugd geleerd hebben over beleggen, terwijl de meerderheid (77%) deze kennis niet vanuit huis heeft meegekregen. Desondanks zijn ouders en opvoeders vaak het eerste aanspreekpunt om kinderen kennis te laten maken met beleggen. Zo gaf 54% ook aan dat ze thuis voor het eerst met het onderwerp in aanraking kwamen. Actieve ondersteuning is echter zeldzaam: slechts een op de tien respondenten kreeg hulp bij het nemen van hun eerste beleggingsbeslissingen en 18% werd aangemoedigd om zelf een beleggingsrekening te openen.

Interessant om te zien is dat volwassenen die tijdens hun jeugd weinig financieel onderwijs kregen, nu wel het belang inzien van het doorgeven van deze kennis aan de volgende generatie. Bijna 42% vindt het belangrijk om kinderen te leren beleggen. Meer dan 20% vindt het zelfs heel belangrijk. Dit wijst op een toenemend financieel bewustzijn, al worstelen ouders soms met de vraag hoe ze deze kennis effectief kunnen overbrengen.

Kansen in onderwijs schieten tekort

Hoewel financiële opvoeding vaak thuis begint, worden scholen ook gezien als cruciale bronnen voor meer kennis op dit gebied. Volgens het onderzoek is 77% van de respondenten van mening dat scholen meer nadruk moeten leggen op financiële onderwerpen zoals sparen en beleggen. Slechts 13% gaf aan op school iets te hebben geleerd over beleggen.Daarnaast vonden sommige mensen de lessen onpraktisch of zelfs nutteloos.

Veel respondenten zien heil in een breder financieel lespakket op school. Onderwerpen als sparen (91%), omgaan met schulden (55%) en beleggen (71%) worden vaak genoemd als onderwerpen die tijdens Middelbare schooljaren aan bod zouden moeten komen. Financiële opvoeding moet niet beperkt worden tot de theorie; er is ook een duidelijke behoefte naar praktische toepassingen van de lesstof.

De wens dat scholen meer aandacht zouden moeten besteden aan financiële onderwerpen wordt verder onderstreept door het feit dat 71% van de respondenten aangeeft dat ze deze onderwerpen graag zelf op school hadden willen leren. Het laat ook zien dat er een enorme kans ligt voor scholen om waarde toe te voegen op dit gebied.

DEGIRO organiseert jaarlijks honderden gratis webinars op verschillende niveaus. Ook biedt de broker een uitgebreid online Kenniscentrum op degiro.nl en deelt zij voortdurend informatie , zowel via het eigen platform als via social media. De documentaire True Stories of Investing die tot stand kwam in samenwerking met DEGIRO weerlegt de grootste misvattingen rondom beleggen en de financiële markten. En omdat naar verhouding veel minder vrouwen beleggen of leren over beleggen, ondersteunt DEGIRO veel evenementen en initiatieven speciaal gericht op het vergroten van kennis onder deze groep.

Beleggen: meer gesprekken, meer actie

Beleggen wordt steeds meer gezien als een basaal instrument om vermogen op te bouwen. Dit kun je ook zien in de manier waarop gezinnen het onderwerp benaderen. In 71% van de huishoudens wordt er over beleggen gesproken. Maar meer concrete acties, zoals het samen bijwonen van beleggingsseminars (slechts 4%) of het geven van praktische voorbeelden (10%) zijn minder gebruikelijk.

Ondanks hun terughoudendheid ondernemen sommige ouders wel al stappen om de financiële kennis van hun kinderen te vergroten. Zo belegt 35% van de respondenten namens hun kinderen, waarmee ze het goede voorbeeld geven en een solide basis leggen voor vermogensopbouw in de toekomst.

Financieel voorbereid

Er is nog veel ruimte voor verbetering op het gebied van financiële opvoeding, blijkt uit het onderzoek. Zowel thuis als op school. Ouders en opvoeders hebben een unieke kans om kinderen al vroeg kennis te laten maken met beleggen, terwijl scholen op deze basis kunnen voortbouwen door financiële onderwerpen in het lespakket op te nemen. Samen kunnen ze ervoor zorgen dat de volgende generatie beter voorbereid is op financiële uitdagingen.

Onderzoeksmethode

Dit onderzoek is in oktober 2024 uitgevoerd door DEGIRO onder 790 Nederlandse beleggers. Middels een online enquête is onderzocht hoe de eigen financiële opvoeding wordt ervaren en welke rol ouders, scholen en andere bronnen spelen bij het leren over beleggen. Deze inzichten helpen ons beter te begrijpen hoe financiële kennis in de toekomst kan worden verbeterd.