Wat zijn obligaties en hoe werken ze?

Een obligatie is een financieel product waarmee een belegger geld kan lenen aan een uitgevende entiteit. In ruil krijgen geldschieters rente uitbetaald. Dit wordt ook wel ‘couponrente’ genoemd. Simpel gezegd, is het een vorm van lenen. De koper van een obligatie is per definitie een kredietgever. Het uitgeven van obligaties is een van de mogelijkheden voor bedrijven om zichzelf te financieren. Over het algemeen moet het na verloop van tijd worden terugbetaald op een vooraf afgesproken datum. Tot die datum ontvangt de obligatiehouder (geldgever) vaste rentebetalingen. Uitgevende entiteiten kunnen bedrijven, steden of zelfs nationale overheden zijn.

Wat u moet weten over obligaties?

Enkele sleutelwoorden zijn belangrijk om te begrijpen met betrekking tot obligaties. Drie belangrijke begrippen zijn: coupon, vervaldatum en a pari.

Coupon:

de coupon (of couponrente) is de rentevoet, die door de uitgevende entiteit wordt betaald. Een obligatie van €1.000,- met een coupon van 5% betaalt bijvoorbeeld €50,- per jaar uit. Het woord coupon is afkomstig uit de tijd dat obligaties daadwerkelijk een papieren coupon hadden die aan de betaling kon worden geconverteerd.

Vervaldatum:

Dit is de vooraf overeengekomen datum waarop de obligatie moet worden terugbetaald. Doorgaans worden ze gezien als producten met een laag risico. De rentebetalingen en vervaldata worden van tevoren vastgesteld, waardoor het een stabiele en voorspelbare bron van inkomsten wordt. De enige uitzonderingen hierop zijn wanneer hij niet wordt aangehouden tot het einde van de looptijd, of wanneer de uitgevende partij faillissement aanvraagt.

A pari:

De nominale waarde is ‘a pari’ als deze gelijk is aan de huidige koers. De nominale koers is het bedrag dat aan de obligatiehouder wordt betaald op de vervaldatum. Stijgt de rente meer dan die van de obligatie? Dan wordt hij onder pari verhandeld. De huidige koers ligt dan onder de nominale waarde. Wanneer de nominale waarde onder de huidige prijs ligt, wordt deze verhandeld tegen een premie. Dit wordt boven pari genoemd. Is de beurskoers gelijk aan die van de obligatie, dan praat men over ‘a pari’.

Staatsobligaties en bedrijfsobligaties

Afhankelijk van de uitgevende entiteit, looptijd, rente en risico zijn er verschillende opties. Over het algemeen zijn ze op te delen in twee categorieën:

  • Staatsobligaties

    Overheden gebruiken vaak dit middel om geld te genereren. Ze gebruiken deze methode om uitgaven zoals wegen, scholen, bruggen of andere infrastructuur te financieren. Voor bepaalde landen kan de kosten van een (onvoorspelde) oorlog ook de noodzaak vereisen om geld in te zamelen. Ze worden beschouwd als langetermijninvesteringen. De looptijd is vaak 10 jaar of langer.

  • Bedrijfsobligaties

    De opbrengsten die bedrijven hiermee genereren worden vaak gebruikt om te investeren, zodat een bedrijf kan groeien. Door obligaties uit te geven, kunnen bedrijven bijvoorbeeld onroerend goed en uitrusting kopen en winstgevende projecten uitvoeren. Het extra inkomen kan ook worden gebruikt voor onderzoek en ontwikkeling of om werknemers in dienst te nemen. Bedrijven hebben doorgaans meer geld nodig dan de gemiddelde bank kan bieden. Dit probleem kan opgelost worden door beleggers in de gelegenheid te stellen om geld uit te lenen. Bedrijfsschuld kan variëren van extreem veilig tot zeer riskant.

Verschillende soorten obligaties

Naast obligaties met een vaste aflossingsdatum en een vaste rentevoet zijn er de volgende speciale varianten:

  • Eeuwig lopende obligaties

    Deze hebben geen vaste einddatum en het kan zijn dat ze nooit worden terugbetaald.

  • Converteerbare obligaties

    Onder bepaalde voorwaarden kunnen deze worden omgezet in aandelen van dezelfde onderneming.

  • Obligaties met variabele rente

    Deze variant, ook wel ‘Floating rate note’ genoemd, hebben een variabele rentevoet.

  • Ondergeschikte obligaties

    Indien de uitgevende entiteit failliet gaat, worden deze obligaties pas uitbetaald nadat alle andere obligaties zijn terugbetaald. De risico's en opbrengsten zijn relatief hoog.

Obligaties kopen

De meest voorkomende manier om dit product te kopen, is via een broker. Commissies variëren sterk tussen brokers. Binnen DEGIRO kunt u overheids- en bedrijfsobligaties online kopen. De transactiekosten zijn afhankelijk van de uitwisseling. Daarnaast heeft DEGIRO een kernselectie die tegen lagere kosten kunnen worden verhandeld. In tegenstelling tot andere financiële instrumenten, worden obligaties niet geprijsd in valuta maar in een percentage van de nominale waarde, zodat het gemakkelijker is om de effectieve rentevoet te berekenen. Wilt u meer weten over het kopen van een obligatie, bekijk dan deze video.

Hoe wordt de prijs van een obligatie bepaald?

Obligaties die u bezit, kunnen ook worden verhandeld. Ondanks het feit dat de couponrente en de hoofdsom constant zijn, kan de waarde nog steeds fluctueren. Meerdere factoren beïnvloeden deze waarde.

Allereerst zijn ze contra-cyclisch. In tijden waarin de aandelenmarkt het goed doet, zijn obligaties vaak minder interessant voor beleggers omdat andere financiële instrumenten zoals aandelen winstgevender lijken. Hierdoor daalt de waarde meestal. In dit geval moeten uitgevende partijen hogere rentebetalingen beloven om ze aantrekkelijk te houden om in te beleggen.

Een tweede factor die de prijs bepaalt, is het rentebeleid. Als een centrale bank de rente laag houdt en dit naar verwachting gedurende de volledige looptijd doet, kunnen alternatieve beleggingsopties er interessanter uitzien wanneer koersen stijgen. Dit kan ertoe leiden dat obligatiehouders hun positie(s) verkopen, wat de prijs verlaagt. In de regel stijgt de waarde van obligaties wanneer de algemene rentevoet daalt en omgekeerd.

impact van een stijging of daling van de rente op obligaties

Ten derde beïnvloed ook potentieel gevaar de prijs. Wanneer aandeelhouders denken dat er een toenemend gevaar voor hun belegging bestaat, kan de prijs dalen. Naarmate het risico toeneemt, willen beleggers meer compensatie.

Nog een factor die de prijs bepaalt, is de looptijd. Obligaties met een langere looptijd, bijvoorbeeld tien jaar, betalen meer dan in het geval van een kortere looptijd zoals één jaar. De reden is dat geldschieters worden betaald voor het beleggen van hun geld voor een langere periode. Langlopende obligaties hebben waarschijnlijk een hogere couponrente dan kortlopende varianten. Een ander tijdselement dat de waarde beïnvloedt, is de tijd tot voltooiing. Hoe dichter het product komt bij de vervaldag komt, hoe meer de koers de nominale waarde nadert.

De voordelen van obligaties

Het meest voor de hand liggende voordeel is het feit dat ze relatief veilig zijn. Als u de obligatie tot de vervaldatum behoudt, wordt de nominale waarde geretourneerd. Tenzij de entiteit in gebreke blijft.

Obligaties kunnen op twee manieren winstgevend zijn. Allereerst vanwege de reguliere betalingen van de coupon. Als u de positie behoudt tot de vervaldatum, ontvangt u de nominale waarde. Vóór die datum ontvangt u rentebetalingen (de coupon). Dit is ook de reden dat ze relatief veilig zijn. Vooraf worden de vervaldatum en de couponrente bepaald. Ten tweede kunt u profiteren door uw obligatie te verkopen tegen een hogere koers dan u deze heeft gekocht.

Risico's van obligaties

Beleggen kan lonend zijn, maar het is niet zonder risico. Bij DEGIRO zijn we open en transparant over de risico's die gepaard gaan met beleggen. Voordat u begint met beleggen, moet u rekening houden met een aantal factoren. Het helpt om na te denken over het risiconiveau dat u bereid bent te nemen en welk type producten het meest geschikt zijn om uw doelen te bereiken. Ook al is de vervaldatum van tevoren vastgelegd, er is altijd een kans dat de uitgevende partij zijn obligaties in gebreke blijft. Daarom worden ze vaak beloond met een risicobeoordeling door onafhankelijke kredietbeoordelaars zoals Moody's en Standard & Poor's.

De informatie in dit artikel is niet geschreven voor adviesdoeleinden en heeft evenmin als doel om investeringen aan te bevelen. Beleggen gaat gepaard met risico's. U kunt (een deel van) uw inleg verliezen. Wij adviseren u om enkel in financiële instrumenten te beleggen die aansluiten bij uw kennis en ervaring.

backtotop
IDEAL
Start vandaag nog met beleggen.
Start vandaag nog
met beleggen.
  • Tegen ongekend lage tarieven.
  • Met uitgebreide tools, mogelijkheden en service.
  • Wereldwijd. Altijd en overal.
  • Veilige structuur.
  • Ongekend lage tarieven.
  • Uitgebreide tools, mogelijkheden en service.
  • Meer dan 50 beurzen, wereldwijd.
  • Veilige structuur.

Partners & providers

Let op: Beleggen gaat gepaard met risico's. U kunt (een deel van) uw inleg verliezen. Wij adviseren u om enkel in financiële instrumenten te beleggen die aansluiten bij uw kennis en ervaring.

Let op:
Beleggen gaat gepaard met risico's. U kunt (een deel van) uw inleg verliezen. Wij adviseren u om enkel in financiële instrumenten te beleggen die aansluiten bij uw kennis en ervaring.