Wat zijn opties en hoe werken opties precies?

Bij het kopen van een optie, koopt u het recht om een bepaalde hoeveelheid effecten in de toekomst voor een bepaalde prijs te kopen of verkopen. U maakt bijvoorbeeld de afspraak om gedurende 6 maanden het recht te hebben om 100 specifieke aandelen te kopen tegen een van te voren afgesproken prijs. In de financiële wereld zijn opties een derivaat. Dit houdt in dat het een afgeleid product is, dat zijn waarde ontleent aan de prijs van de onderliggende waarde. De onderliggende waarde kan een index, een aandeel, maar ook een grondstof zijn. De waarde van een optie is voornamelijk gebaseerd op de koers van deze onderliggende waarde, de beweegelijkheid van de onderliggende waarde en de looptijd van het optiecontract. Zo heb je bijvoorbeeld index opties zoals AEX opties of aandelen opties zoals ING opties. De wereld van beleggen kent twee soorten opties, callopties en putopties. Wij leggen u graag het verschil uit en geven antwoord op zeven vragen over opties.

Wat is de betekenis van een calloptie?

Het kopen van een calloptie geeft het recht om een onderliggende waarde zoals een aandeel tegen een vooraf bepaalde prijs te kopen. Voor dit recht betaalt de koper een prijs, ook wel optiepremie genoemd. Naast de prijs, is ook bepaald op welke dag de opties aflopen. Dit is de zogeheten expiratiedatum, die aangeeft tot wanneer de koper van de calloptie het recht heeft om te kopen. Voor een koper is het in de regel voordelig om een optie aan te schaffen, wanneer hij voorspelt dat de koers zal stijgen gedurende de looptijd van het contract.

Wat is de betekenis van een putoptie?

Het kopen van een putoptie geeft het recht om tot de expiratiedatum een bepaalde onderliggende waarde tegen een van tevoren vastgestelde prijs te verkopen. Voor een koper van een putoptie is het doorgaans voordelig wanneer hij voorspelt dat de koers van de onderliggende waarde zal dalen gedurende de looptijd van het contract.

Wat is een uitoefenprijs van een optie?

De prijs waarvoor het aandeel gekocht of verkocht kan worden, noemt men de uitoefenprijs. Zo kunt u bijvoorbeeld een calloptie kopen met een uitoefenprijs van €21,- per aandeel. Voor de vastgestelde periode heeft u dan het recht om het aandeel te kopen voor €21,- per aandeel.

Hefboomwerking

Opties werken met een hefboom, zoals beschreven in bovenstaand voorbeeld. Door de hefboomwerking is de winst die u kunt maken met een optie groter dan wanneer u direct in de onderliggende waarde zou beleggen (in procenten gerekend). Dit komt doordat u bij een optie een kleiner bedrag hoeft te beleggen dan bij een directe belegging in de onderliggende waarde. Bij een ‘verkeerde’ beweging van de onderliggende waarde verliest u met opties echter al snel uw inleg.

Grafiek met uitleg over de hefboom bij opties ten opzichte van aandelen

Wat is de expiratiedatum van een optie?

Zoals eerder aangegeven is de expiratiedatum de dag waarop de optie afloopt. Ook andere derivaten zoals futures hebben een zogeheten expiratiedatum. Over het algemeen geldt dat de expiratiedatum valt op de derde vrijdag van iedere maand. Hier zijn echter ook uitzonderingen op, bijvoorbeeld bij een dagoptie of een weekoptie.

Wat betekent het om opties te schrijven?

Het verkopen van een optie wordt in sommige gevallen ook wel het “schrijven van opties” genoemd. Bij optietransacties zijn twee partijen betrokken: een koper en een schrijver. Bij een calloptie krijgt de koper het recht om een bepaalde optie te kopen. De verkoper (ook wel schrijver) daarentegen, kan hiermee verplicht worden om zijn aandelen tegen de vooraf bepaalde prijs te verkopen. De koper betaalt een optiepremie, de verkoper (schrijver) ontvangt juist een optiepremie. Waar de koper hoopt dat de onderliggende waarde omhooggaat, hoopt de verkoper juist dat deze omlaag gaat.

Koop Verkoop
Call Recht tot koop Plicht tot levering
Put Recht tot verkoop Plicht tot afname

Hoe wordt de prijs van een optie bepaald?

De prijs van een optie bestaat uit twee onderdelen. De intrinsieke waarde en de tijdswaarde.

De intrinsieke waarde

Om tot de intrinsieke waarde te komen wordt de huidige prijs van het aandeel vergeleken met de uitoefenprijs. Stel, een aandeel noteert op de beurs €25,-. Dan is de intrinsieke waarde het verschil tussen de huidige prijs van €25,- en de uitoefenprijs van €21,- per aandeel, dus €4,- per aandeel. Dit recht om te mogen kopen tegen €21,- is dus minimaal €4,- per aandeel waard.

Wanneer een optie een intrinsieke waarde heeft dan wordt die optie ‘in the money’ genoemd. Dit kan voor zowel callopties als putopties. Zo zijn callopties 'in the money' wanneer de uitoefenprijs lager is dan de koers van de onderliggende waarde. Een putoptie is 'in the money' wanneer de uitoefenprijs juist hoger is dan de onderliggende waarde. Wanneer het tegengestelde waar is, dan is de optie ‘out of the money’. Een optie is 'at the money' als de uitoefenprijs (vrijwel) gelijk is aan de actuele koers van het aandeel.

De tijdswaarde

De tijdswaarde wordt ook wel verwachtingswaarde genoemd. Deze waarde is voornamelijk afhankelijk van de looptijd van de optie en de beweeglijkheid van de onderliggende waarde. De tijdswaarde geeft aan wat de markt verwacht van de prijs van de onderliggende waarde. Hierbij wordt er rekening gehouden met de tijd die er nog is tot de afloopdatum van de optie, de expiratiedatum. Op het moment van expiratie is de tijd- en verwachtingswaarde bijna nul.

Voorbeeld Calloptie

Stel, de beurskoers van een aandeel noteert op een bepaald moment €20,-, maar u verwacht de komende maand een stijging. In dat geval kunt u bijvoorbeeld een call-optie aanschaffen, waarmee u het recht krijgt om dit aandeel later te kopen, tegen een prijs die van te voren vast staat. Bijvoorbeeld een optie waarmee u de komende 2 maanden het recht heeft om 100 van deze aandelen te kopen voor €21,- per stuk. Voor dit recht betaalt u bijvoorbeeld een premie van €1,50. Dit moet vermenigvuldigd worden met een factor, die slaat op de hoeveelheid aandelen die in de optie zitten. Vaak is deze factor 100. Als u dit optiecontract aanschaft, is uw investering dus gelijk aan €150.

Stijgt de beurskoers van het aandeel naar €25, dan kunt u in de periode van 2 maanden de aandelen kopen voor €21. Doet u dit, dan oefent u de optie uit. Vervolgens zou u in dit voorbeeld de aandelen direct weer voor de prijs van €25 op de beurs kunnen verkopen. Met uw aankoopprijs van €21 en de optiepremie van €1,50, heeft u dan dus een winst behaald van €2,50 per aandeel, ofwel €250 totaal. Had u de €150 direct in de aandelen geïnvesteerd, dan had u slechts 7 stukken kunnen kopen in plaats van 100 en dus een fors lager rendement behaald.

Toelichting op opties die in, out of at the money zijn

Wat zijn risico’s van opties?

Beleggen in opties kan voordelig zijn maar het is niet zonder risico. Zo komen er specifieke rechten en plichten kijken bij het aanhouden van opties. Hierdoor loopt u het risico om uw gehele inleg te verliezen. Is de prijs van een aandeel lager dan de uitoefenprijs van een calloptie op de expiratiedatum, dan verliest de optie zijn waarde. Bij het schrijven van een calloptie, verliest u normaal gesproken geld wanneer de koers stijgt. U heeft dan namelijk de plicht om het aandeel te leveren tegen de uitoefenprijs. Bij een geschreven putoptie zit het risico in een daling van de koers. U kunt dan verplicht worden om de onderliggende waarde te kopen tegen de uitoefenprijs. Ligt deze prijs hoger dan de beurskoers? Dan maakt u verlies met de putoptie.

Voordat u gaat beleggen in opties, is het belangrijk dat u eerst leert wat de mogelijkheden zijn, maar nog veel belangrijker, dat u de risico’s begrijpt. Opties zijn, net als andere complexe producten, niet geschikt voor beginnende beleggers.

Lees ook over andere derivaten zoals futures of derivaten in het algemeen.

De informatie in dit artikel is niet geschreven voor adviesdoeleinden en heeft evenmin als doel om investeringen aan te bevelen. Beleggen gaat gepaard met risico's. U kunt (een deel van) uw inleg verliezen. Wij adviseren u om enkel in financiële instrumenten te beleggen die aansluiten bij uw kennis en ervaring.

backtotop
IDEAL
Start vandaag nog met beleggen.
Start vandaag nog
met beleggen.
  • Tegen ongekend lage tarieven.
  • Met uitgebreide tools, mogelijkheden en service.
  • Wereldwijd. Altijd en overal.
  • Veilige structuur.
  • Ongekend lage tarieven.
  • Uitgebreide tools, mogelijkheden en service.
  • Meer dan 50 beurzen, wereldwijd.
  • Veilige structuur.

Partners & providers

Let op: Beleggen gaat gepaard met risico's. U kunt (een deel van) uw inleg verliezen. Wij adviseren u om enkel in financiële instrumenten te beleggen die aansluiten bij uw kennis en ervaring.

Let op:
Beleggen gaat gepaard met risico's. U kunt (een deel van) uw inleg verliezen. Wij adviseren u om enkel in financiële instrumenten te beleggen die aansluiten bij uw kennis en ervaring.